ETİK İLKELER
Yayın Etiği İlkeleri
Yayın etiği; bilimsel bilginin üretilmesi, değerlendirilmesi ve yayımlanması süreçlerinde dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık ve sorumluluk ilkelerini esas alan bir öz-düzenleme mekanizmasıdır. Yayın etiğine ilişkin standartlar, editoryal süreçlerde yüksek kaliteyi güvence altına almak, bilimsel araştırmalara duyulan toplumsal güveni korumak ve akademik emeğin saygınlığını temin etmek amacıyla oluşturulmuştur.
Bu çerçevede Anatolian Journal of Politics and Economics, yayın sürecine dâhil olan tüm paydaşların (yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı) etik ilkelere titizlikle uymasını temel bir yayın politikası olarak benimser. Dergide yayımlanacak çalışmalardan aşağıdaki etik ilkelere uygunluk beklenir:
- Dürüst araştırmacılar intihal yapmaz; başkalarına ait fikir, veri veya metinleri uygun atıf yapmaksızın kullanmaz.
- Kullanılan tüm kaynaklar eksiksiz, doğru ve bilimsel kurallara uygun biçimde belirtilir.
- Bilimsel olarak çürütülemeyecek itirazlar veya karşıt görüşler bilinçli biçimde gizlenmez.
- Karşıt görüşler veya önceki çalışmalar kasıtlı olarak çarpıtılmaz ya da yanlış temsil edilmez.
- Araştırma verileri yok edilmez, gizlenmez veya sonuçları etkileyecek biçimde değiştirilmez.
Hakemli çalışmalar, bilimsel yöntemin uygulanmasını ve geliştirilmesini sağlayan temel akademik faaliyetlerdir. Bu nedenle yayın sürecinde yer alan tüm tarafların etik ilkelere bağlılığı, bilimsel bilginin güvenilirliği açısından zorunludur. Anatolian Journal of Politics and Economics, araştırma ve yayın etiği konusunda hem ulusal hem de uluslararası standartları esas alır ve bu standartlara uyumu gözetir.
Bu kapsamda dergi;
- Basın Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
başta olmak üzere yürürlükteki ulusal mevzuata uygun hareket eder.
Ayrıca dergi, aşağıda belirtilen uluslararası etik yayıncılık ilkelerini ve rehberlerini benimser ve uygulamayı taahhüt eder:
- Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan etik ilkeler
- Directory of Open Access Journals (DOAJ) yayıncılık standartları
- Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) etik yayıncılık ilkeleri
- Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri
- Türkiye Editörler Çalıştayı Kararları
Bu ilkeler doğrultusunda Anatolian Journal of Politics and Economics, bilimsel yayıncılıkta etik ihlallerin önlenmesini, şeffaf editoryal süreçlerin yürütülmesini ve akademik yayın kalitesinin sürekli olarak artırılmasını temel hedef olarak kabul eder.
Tekrar Yayın
Tekrar yayın; aynı makalenin veya içerik, veri, yöntem ve bulgular bakımından büyük ölçüde benzer olan çalışmaların, yazar(lar) tarafından birden fazla dergide yayımlanması ya da yayımlanmak üzere sunulmasıdır. Bu durum, akademik yayıncılık etiğinin ihlali olarak kabul edilir.
Anatolian Journal of Politics and Economics, tekrar yayın niteliği taşıyan çalışmaları değerlendirme sürecine almadan iade eder. Editör, tekrar yayın girişimini tespit etmesi hâlinde aşağıdaki yaptırımlardan birini veya birkaçını birlikte uygulayabilir:
- İlgili çalışmanın değerlendirme sürecinin derhâl sonlandırılması,
- Yazar(lar)a belirli bir süre dergiye makale gönderme ambargosu uygulanması,
- Gerekli görülmesi hâlinde, daha önce çalışmanın yayımlandığı derginin editörü ile iletişime geçilmesi,
- Etik ihlalin niteliğine bağlı olarak durumun akademik kamuoyu ile paylaşılması.
Tekrar yayın girişimleri, derginin yayın bütünlüğünü ve bilimsel güvenilirliğini zedelediğinden, bu tür ihlallere karşı sıfır tolerans politikası uygulanır.
Aynı Çalışmanın Birden Fazla Dergiye Eşzamanlı Olarak Gönderilmesi
Yazarlar, aynı makaleyi veya büyük ölçüde benzer içerik taşıyan çalışmaları aynı anda birden fazla dergiye gönderemezler. Eşzamanlı gönderim, yayın etiğine aykırı bir davranış olarak değerlendirilir.
Editör, olası bir eşzamanlı gönderim durumunu tespit etmesi hâlinde;
- Makaleyi değerlendirme sürecine almadan iade edebilir,
- İnceleme süreci devam ediyorsa süreci sonlandırarak makaleyi reddedebilir,
- Gerekli gördüğü durumlarda, makalenin gönderildiği diğer dergilerin editörleriyle iletişime geçebilir,
- Yazar(lar)a belirli bir süre boyunca dergiye makale gönderme kısıtlaması getirebilir.
Ağır veya tekrarlayan ihlallerde, editör, yazar(lar)ın bağlı bulunduğu kurumları bilgilendirme hakkını saklı tutar. Bu tür durumlarda uygulanacak yaptırımlar, ihlalin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak belirlenir.
İntihali Engelleme Amaçlı Kontrol
İntihal; başkalarına ait fikirlerin, yöntemlerin, verilerin, metinlerin, şekillerin veya bilimsel ürünlerin, uygun atıf yapılmaksızın kısmen ya da tamamen yazarın kendi eseriymiş gibi sunulmasıdır.
Anatolian Journal of Politics and Economics, gönderilen tüm makaleleri hakem değerlendirmesine alınmadan önce intihal tespiti amacıyla Turnitin ve/veya iThenticate yazılımları kullanılarak taramaya tabi tutar.
- Kaynakça hariç benzerlik oranının %20’nin altında olması beklenir.
- Ancak benzerlik oranı tek başına belirleyici değildir; esas ölçüt, atıf ve alıntı kurallarına (APA 7) uygunluktur.
- Benzerlik oranı düşük olsa dahi, usulüne uygun atıf yapılmamış metinler intihal kapsamında değerlendirilir.
Aşağıdaki durumlar etik ihlal olarak kabul edilir:
- İntihal ve duplikasyon
- Sahte yazarlık veya inkâr edilen yazarlık
- Veri uydurma (fabrikasyon) ve veri tahrifatı
- Makale dilimleme ve dilimleyerek yayın
- Telif hakkı ihlalleri
- Çıkar çatışmasının gizlenmesi
Bu tür etik ihlaller tespit edildiğinde, makale değerlendirme aşamasında reddedilir veya yayımlanmışsa yayından geri çekilir. Yayınlandıktan sonra tespit edilen etik ihlaller de aynı yaptırımlara tabidir.
Sahtecilik
Sahtecilik; araştırmaya dayanmayan verilerin üretilmesi, sunulan veya yayımlanan bir çalışmanın gerçek olmayan verilere dayandırılarak hazırlanması, değiştirilmesi, raporlanması ya da yayımlanmasıdır. Yapılmamış bir araştırmanın yapılmış gibi gösterilmesi de sahtecilik kapsamında değerlendirilir.
Bu kapsamda aşağıdaki uygulamalar etik ihlal olarak kabul edilir:
- Araştırma kayıtlarının veya elde edilen verilerin kasten tahrif edilmesi,
- Araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz veya materyallerin kullanılmış gibi gösterilmesi,
- Araştırma hipotezine veya varsayımlarına uymayan verilerin değerlendirme dışı bırakılması,
- Teori veya varsayımlara uyum sağlamak amacıyla veriler ve/veya sonuçlar üzerinde oynanması,
- Destek alınan kişi, kurum veya kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarının çarpıtılması veya şekillendirilmesi.
Anatolian Journal of Politics and Economics, sahtecilik içeren çalışmaları değerlendirme sürecine almaz. Sahtecilik, değerlendirme sürecinde veya yayından sonra tespit edildiğinde, makale reddedilir ya da yayımlanmışsa yayından geri çekilir. Gerekli görülmesi hâlinde durum ilgili kurumlara bildirilir.
Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Anatolian Journal of Politics and Economics, yasal olarak kamuya açık olmayan insan katılımcılara ait kişisel veya hassas verileri ya da materyalleri içeren tüm araştırmaların, resmî etik kurul onayına tabi olmasını zorunlu kılar.
Bu tür çalışmalarda:
- Etik kurul izninin alınmış olması,
- Etik kurul adı, tarih ve karar numarasının makalede açıkça belirtilmesi,
- Katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü onam alındığının beyan edilmesi,
- Kişisel verilerin gizliliğinin korunmasına yönelik gerekli önlemlerin alınmış olması
zorunludur.
Etik kurul izni gerektirdiği hâlde bu şartları taşımayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmaz veya tespit edildiği aşamada reddedilir.
Araştırma Suistimali İddialarının Ele Alınması
Anatolian Journal of Politics and Economics, araştırma ve yayın etiği ihlallerinin ele alınmasında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Başarılı Bir Yazı İşleri için Etik Araç Seti ve ilgili akış şemalarını esas alır.
Editörler;
- İntihal,
- Alıntı manipülasyonu,
- Veri tahrifatı veya veri uydurması,
- Sahte yazarlık ve diğer araştırma suistimalleri
içeren çalışmaların yayımlanmasını önlemekle yükümlüdür.
Dergi editörleri, herhangi bir araştırma suistimali iddiasından haberdar olmaları durumunda, iddiaları ciddiyetle ele alır ve COPE yönergeleri doğrultusunda süreci yürütür. Hiçbir durumda etik ihlale bilerek göz yumulmaz.
Etik İhlal Bildirimleri
Okurlar, Anatolian Journal of Politics and Economics’te yayımlanan bir makalede önemli bir hata, yanlışlık veya etik ihlal (intihal, yinelenen yayın, çıkar çatışması vb.) tespit etmeleri hâlinde durumu anatolianjpe@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildirebilirler.
Yapılan bildirimler gizlilik içinde değerlendirilir ve dergi editörleri tarafından hızlı, yapıcı ve şeffaf bir şekilde ele alınır. Etik ihlal bildirimleri, derginin yayın kalitesinin geliştirilmesi açısından önemli bir geri bildirim olarak kabul edilir.
Yazar Başına Makale Sınırı
Anatolian Journal of Politics and Economics, adil değerlendirme sürecini ve yayın çeşitliliğini sağlamak amacıyla aşağıdaki kuralları uygular:
- Bir yazar, aynı dergiye 12 aylık süre içinde en fazla bir (1) makale gönderebilir veya yayımlayabilir.
- Bu kural, baş yazar ve ortak yazarlar için ayrı ayrı değerlendirilir.
- Özel sayılar veya editör daveti gibi istisnai durumlar, editör onayına tabidir.
Bu sınırlama, derginin bilimsel çeşitliliğini ve eşit değerlendirme ilkesini korumayı amaçlamaktadır.
Detaylı bilgi için Yazım Kuralları sayfası incelenebilir veya anatolianjpe@gmail.com adresi ile iletişime geçilebilir.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Anatolian Journal of Politics and Economics, yayımlanan makalelerin bilimsel bütünlüğünü korumak amacıyla düzeltme, geri çekme ve endişe ifadesi yayımlama süreçlerini Committee on Publication Ethics (COPE) yönergeleri doğrultusunda yürütür.
Editörler;
- Yayınlanan bir makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük yazım, biçimsel veya teknik hatalar tespit edilmesi hâlinde düzeltme (correction) yayımlamayı değerlendirebilir.
- Bulguları, analizleri veya sonuçları geçersiz kılan ciddi hatalar, etik ihlaller veya bilimsel suistimal durumlarında makalenin geri çekilmesine (retraction) karar verebilir.
- Yazarlar tarafından araştırma veya yayının kötüye kullanıldığına dair makul şüpheler bulunması; bulguların güvenilirliğinin tartışmalı olması ve yazarların bağlı bulunduğu kurumlarca yürütülen soruşturmanın yetersiz, haksız veya sonuçsuz kalması durumunda endişe ifadesi (expression of concern) yayımlanabilir.
Bu süreçlerin tamamında şeffaflık, kamu yararı ve bilimsel dürüstlük ilkeleri esas alınır. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi yayımlanması durumunda, ilgili makalenin elektronik sürümünde gerekli bilgilendirme açık biçimde yapılır.
Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
Anatolian Journal of Politics and Economics, anket, mülakat, odak grup görüşmesi ve benzeri insan katılımcılara dayanan çalışmalarda etik güvenceyi sağlamak amacıyla, COPE’un “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ile **“Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları”**nı benimser.
Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:
- Etik kurul izni gerektiren tüm araştırmalar için, ilgili etik kuruldan onay alınmış olmalı; bu onay makalede açıkça belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
- Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda; kurulun adı, karar tarihi ve karar numarası yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk veya son sayfasında yer almalıdır.
- Olgu sunumları ve bireysel görüşmelere dayanan çalışmalarda, katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formu alındığı açıkça belirtilmelidir.
Bu koşulları sağlamayan çalışmalar değerlendirme sürecine alınmaz veya sürecin herhangi bir aşamasında reddedilir.
Özel Sayı Yayımlama Politikası
Anatolian Journal of Politics and Economics, Yayın Kurulu’nun talebi ve onayıyla yılda en fazla bir (1) kez özel sayı yayımlayabilir. Özel sayılar; belirli bir tema, güncel bir tartışma alanı veya disiplinlerarası bir konu çerçevesinde hazırlanabilir.
Özel sayıda yayımlanması amacıyla gönderilen makaleler;
- Öncelikle editöryal ön incelemeye tabi tutulur,
- Derginin yazım kurallarına uygunluk açısından değerlendirilir,
- Benzerlik (intihal) taramasından geçirilir,
- Bu aşamaları geçen çalışmalar, çift taraflı kör hakemlik modelinin uygulandığı akran değerlendirme sürecine alınır.
Özel sayılar için gönderilen makaleler, olağan sayılarda uygulanan akademik ve etik standartlardan hiçbir şekilde muaf tutulmaz.
Editöryal Gizlilik Yükümlülüğü
Anatolian Journal of Politics and Economics editörleri, dergiye gönderilen tüm yazıları gizli belgeler olarak kabul eder. Bu ilke, yazarların açık izni olmaksızın bir çalışma hakkında herhangi bir bilginin üçüncü kişilerle paylaşılmamasını kapsar.
Makale değerlendirme sürecinde gönderilen çalışmalara yalnızca aşağıdaki kişiler erişebilir:
- Editörler,
- Hakemler,
- Yayın Kurulu Üyeleri.
Bir makaleyle ilgili bilgilerin yazarların izni olmaksızın üçüncü kişilere aktarılabileceği tek istisna, editörün ciddi bir araştırma suistimali şüphesine ulaşması durumudur. Bu hâllerde editörler, COPE yönergeleri doğrultusunda sınırlı ve kontrollü bilgi paylaşımı yapabilir.
Editörler, hakemlik sürecinde elde edilen ayrıcalıklı bilgi ve fikirleri gizli tutmakla yükümlüdür ve bu bilgileri kişisel veya mesleki çıkar amacıyla kullanamaz.
Bilimsel Suistimal İddiaları ve Şüpheleri
Bilimsel suistimal; araştırma, yazım, değerlendirme veya yayın sürecinin herhangi bir aşamasında, bilimsel dürüstlük ve etik ilkelere aykırı davranışların ortaya çıkması olarak tanımlanabilir. Anatolian Journal of Politics and Economics, bilimsel suistimal kavramının tek ve dar bir tanımı olmadığını kabul eder; bu nedenle suistimal iddialarını vaka bazlı olarak ve uluslararası yayın etiği kuruluşlarının rehberliği doğrultusunda ele alır.
Dergi editörleri, etik ihlal şüphesi veya iddiası ortaya çıktığında harekete geçmekle yükümlüdür. Bu sorumluluk, yayınlanmış veya henüz yayınlanmamış tüm makaleleri kapsar. Editörler, olası suistimal iddialarını içeren çalışmaları yalnızca bu gerekçeyle basitçe reddetmemeli, iddiaları etik açıdan değerlendirmek ve gerekli süreci işletmek zorundadır.
Editörler, etik ihlal iddialarını ele alırken;
- Uygun olduğu durumlarda Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan akış şemalarını ve rehberleri izler,
- Öncelikle suistimalden şüphelenilen kişi veya kişilerden yazılı açıklama talep eder,
- Alınan yanıtların tatmin edici olmaması hâlinde, ilgili yazarların bağlı bulunduğu kurumlar veya işverenlerle iletişime geçerek resmî inceleme başlatılmasını talep eder,
- İddia edilen suistimalin uygun biçimde soruşturulmasını sağlamak için tüm makul çabayı gösterir.
Bu süreç, zaman alıcı ve zahmetli olmakla birlikte, bilimsel yayıncılığın güvenilirliğini korumak açısından editörlerin vazgeçilmez sorumluluklarından biridir.
Anatolian Journal of Politics and Economics, COPE’un Başarılı Bir Yazı İşleri İçin Etik Araç Seti’ni benimser ve editörler;
- intihal,
- alıntı manipülasyonu,
- veri tahrifatı,
- veri uydurulması,
- sahte veya hediye yazarlık,
- çıkar çatışmasının gizlenmesi
gibi araştırma suistimallerinin meydana geldiği çalışmaların yayımlanmasını önlemek için gerekli tüm tedbirleri alır.
Hiçbir koşulda dergi veya editörler, bu tür etik dışı uygulamalara bilerek veya isteyerek izin vermez. Yayınlanan bir makaleyle ilgili bilimsel suistimal iddiasından haberdar olunması hâlinde, editörler süreci COPE yönergeleri çerçevesinde yürütür.
Hakemler, değerlendirme sürecinde araştırma veya yayın suistimalinden şüphelendiklerinde durumu gecikmeksizin editöre bildirmekle yükümlüdür. Editör, bu bildirimler doğrultusunda COPE tavsiyelerine uygun biçimde gerekli işlemleri başlatır.
Anatolian Journal of Politics and Economics, aşağıdaki durumlar başta olmak üzere, benzer tüm etik ihlal iddialarında COPE akış şemalarını uygulamayı taahhüt eder:
- Tekrar yayından şüphelenildiğinde yapılacaklar
- İntihalden şüphelenildiğinde yapılacaklar
- Uydurma veya tahrif edilmiş verilerden şüphelenildiğinde yapılacaklar
- Yazarlık değişikliği taleplerinde izlenecek süreç
- Açıklanmamış çıkar çatışması şüphesinde yapılacaklar
- Haksız veya hediye yazarlık iddialarında yapılacaklar
- Bir çalışmada etik problem olduğundan şüphelenildiğinde yapılacaklar
- Etik ihlal şüphesinin e-posta veya benzeri yollarla doğrudan bildirilmesi hâlinde yapılacaklar
- Sosyal medya aracılığıyla etik ihlal iddiası gündeme geldiğinde yapılacaklar
Yazar Başına Yayın Sıklığı Kısıtlaması
Anatolian Journal of Politics and Economics, adil değerlendirme sürecini ve yayın çeşitliliğini sağlamak amacıyla yazar başına yayın sıklığı kısıtlaması uygulamaktadır.
Bu kapsamda;
- Dergide bir çalışması yayımlanan yazarların, yayım tarihinden itibaren 1 (bir) takvim yılı içerisinde dergiye sunacakları başka çalışmalar (aynı veya farklı yazar kadrosuyla) değerlendirmeye alınmaz.
- Bu kural, baş yazar ve ortak yazarlar için ayrı ayrı uygulanır.
Bu uygulama, derginin akademik çeşitliliğini artırmayı ve farklı araştırmacılara yayın imkânı sunmayı amaçlamaktadır.
Şikâyet Prosedürü
Bu prosedür, Anatolian Journal of Politics and Economics’in veya derginin editoryal ekibinin sorumluluğunda bulunan içerik, editoryal süreçler, değerlendirme uygulamaları ve yayın politikalarına ilişkin şikâyetler için geçerlidir. Dergimiz, şikâyetleri yalnızca bir itiraz mekanizması olarak değil, yayın kalitesini ve editoryal süreçleri geliştirmeye yönelik bir geri bildirim aracı olarak değerlendirmektedir.
Şikâyetler; dergide yayımlanan ya da değerlendirme sürecinde olan makaleler, editoryal uygulamalar, hakemlik süreci veya yayın politikalarına ilişkin olmalıdır. Kişisel nitelikte, hakaret içeren veya bilimsel gerekçeden yoksun başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Şikâyetler, resmî yazışma kanalı aracılığıyla ve gerekçeleri açık biçimde belirtilerek anatolianjpe@gmail.com adresine e-posta yoluyla iletilmelidir. Tüm şikâyetler gizlilik esasına uygun olarak ele alınır ve yalnızca sürecin yürütülmesi için gerekli editoryal kişilerle paylaşılır.
Editör, kendisine ulaşan şikâyetleri ivedilikle değerlendirir ve COPE tarafından belirlenen şikâyet ve itirazlara ilişkin akış şemaları doğrultusunda süreci yürütür. Şikâyetin niteliğine göre, ilgili editör veya editoryal kurul üyesi sürece dâhil edilebilir.
Şikâyetin ilk inceleme sonucunda çözüme kavuşturulamaması hâlinde aşağıdaki aşamalar izlenir:
- Şikâyetçi, ilk yanıtın yetersiz olduğunu düşünürse, başvurunun daha kıdemli bir editöre iletilmesini talep edebilir.
- Sorunun bu aşamada da çözülememesi hâlinde, şikâyet baş editör tarafından değerlendirilir.
- Mümkün olan durumlarda, şikâyetlere en geç iki hafta içinde kapsamlı ve gerekçeli bir yanıt verilir.
COPE, bilimsel dergilerin editörleri için bir uygulama kodu sunmaktadır. Ancak COPE’a başvuru, yalnızca derginin kendi şikâyet mekanizmalarının tamamen tüketilmesinden sonra mümkündür.
İtiraz Süreci
Anatolian Journal of Politics and Economics, editörler veya hakemler tarafından verilen değerlendirme kararlarına yönelik bilimsel temelli ve ciddi itirazları memnuniyetle karşılar. Yazarlar, çalışmalarının bilimsel içeriğinin yanlış anlaşıldığını veya değerlendirme sürecinde esaslı bir hata yapıldığını düşünüyorlarsa, itiraz haklarını kullanabilirler.
İtirazlar, gerekçeleri açık ve somut biçimde ortaya koyan bir itiraz mektubu ile anatolianjpe@gmail.com adresine iletilmelidir. Bu aşamada, makalenin gözden geçirilmiş veya düzeltilmiş bir versiyonu gönderilmemelidir.
Editörler, itiraz mektubunu inceleyerek;
- İtirazın bilimsel açıdan haklı bulunması hâlinde, yazarı makalenin gözden geçirilmiş bir versiyonunu göndermeye davet edebilir,
- Bu durumda makale, yeniden dış hakem sürecine alınabilir.
İtiraz mektuplarının ayrıntılı, açık ve doğrudan değerlendirme kararına odaklanmış olması beklenir. Her makale için yalnızca bir itiraz değerlendirmeye alınır. Aynı çalışma için tekrarlayan veya uzatılmış itiraz süreçleri işletilmez. Dergimiz, reddedilen makaleler üzerinde uzun süreli müzakerelerin hem yazarlar hem de editörler açısından verimli olmadığı görüşündedir.
Çıkar Çatışmaları
Çıkar çatışması; bir araştırmacının, editörün veya hakemin bilimsel değerlendirme sürecindeki mesleki yargısının, ikincil bir çıkar (mali kazanç, kişisel ilişki, akademik rekabet vb.) tarafından etkilenme ihtimalinin bulunması durumudur.
Anatolian Journal of Politics and Economics, sağlıklı ve tarafsız bir değerlendirme süreci yürütülebilmesi için, yazarların çalışmalarıyla ilişkili tüm olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmelerini zorunlu kılar. Araştırmanın yürütülmesi veya makalenin hazırlanması sürecinde alınan tüm mali destekler, sponsorlar ve bu desteklerin çalışmadaki rolleri açıkça belirtilmelidir. Finansman kaynağı bulunmayan çalışmalar için de bu durum ayrıca ifade edilmelidir.
Olası çıkar çatışması örnekleri; danışmanlık ilişkileri, ücretli görevler, maaş alımları, proje destekleri ve hibeleri içerebilir. Bu tür durumlar, mümkün olan en erken aşamada açıklanmalıdır.
Dergi; editörler, çalışanlar veya yayın kurulu üyeleri tarafından gönderilen çalışmalara ilişkin özel bir değerlendirme prosedürü uygular. Bu tür çalışmalar mümkünse başka dergilere yönlendirilir; bu mümkün değilse, ilgili kişinin editoryal görevleri askıya alınır ve çalışma çift taraflı kör hakemlik sürecine tabi tutulur.
Editör, kendisinin veya birinci derece yakınlarının yazarı olduğu çalışmalarla ilgili hiçbir editoryal kararda yer alamaz. Editörler, çıkar çatışmalarının ifşası konusunda COPE yönergelerini uygular.
Araştırma Etiği İlkeleri
Anatolian Journal of Politics and Economics, araştırma etiğinde en yüksek standartları gözetir ve ulusal ve uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik ilkelere uygunluğundan tamamen yazarlar sorumludur.
Bu kapsamda;
- Araştırmanın tasarlanması, yürütülmesi ve raporlanmasında dürüstlük, bütünlük, kalite ve şeffaflık esas alınmalıdır.
- Araştırma ekibi ve katılımcılar; çalışmanın amacı, yöntemi, olası riskleri ve sonuçların kullanımı konusunda açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmelidir.
- Katılımcıların kişisel verileri ve kimlikleri korunmalı, gizlilik ilkesi titizlikle uygulanmalıdır.
- Katılım gönüllülük esasına dayanmalı; hiçbir katılımcı doğrudan veya dolaylı baskı altında bırakılmamalıdır.
- Araştırma, katılımcılara fiziksel, psikolojik veya sosyal zarar verme riski taşımayacak şekilde planlanmalıdır.
- Çıkar çatışmaları açıkça beyan edilmeli, araştırma bağımsızlığı korunmalıdır.
İnsan denekler üzerinde yürütülen çalışmalarda;
- Katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmalı,
- Çocuklar veya vesayet altındaki bireyler için yasal vasinin onayı sağlanmalı,
- Araştırmanın yürütüldüğü kurumdan etik kurul onayı alınmalı ve bu onaya ilişkin bilgiler makalenin yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.
