Yapay Zekâ (AI) Kullanım Politikası

Anatolian Journal of Politics and Economics (AJPE), üretken yapay zekâ (Generative Artificial Intelligence – GenAI) teknolojilerinin bilimsel araştırma ve akademik yayıncılık süreçlerinde etik, şeffaf ve sorumlu kullanımını desteklemektedir. Bu politika; yazarlar, hakemler ve editörlerin yapay zekâ araçlarını kullanırken uymaları gereken temel ilkeleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

AJPE’nin Yapay Zekâ Kullanım Politikası; COPE (Committee on Publication Ethics), ICMJE, WAME ve önde gelen uluslararası akademik yayınevlerinin (Springer Nature, Elsevier, Wiley ve Taylor & Francis) güncel rehberleri esas alınarak oluşturulmuştur.

1. Genel İlkeler

Üretken yapay zekâ araçları; araştırma ve yazım süreçlerini destekleyici yardımcı teknolojiler olarak kullanılabilir. Ancak bilimsel çalışmanın özgünlüğü, doğruluğu, etik uygunluğu ve tüm akademik sorumluluğu tamamen yazar(lar)a aittir.

Yapay zekâ sistemleri yazar olarak gösterilemez.
Yapay zekâ sistemleri telif hakkı sahibi olamaz.
Yapay zekâ sistemleri sorumlu yazar olarak tanımlanamaz.
Yapay zekâ araçları akademik sorumluluk üstlenemez.

2. Yazarlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar aşağıdaki amaçlarla yapay zekâ araçlarından yararlanabilir:

Dil bilgisi ve yazım denetimi
Akademik yazımın geliştirilmesi
Metin düzenleme
Kod yazımı ve programlama desteği
Veri görselleştirme
Literatür organizasyonu

Bununla birlikte aşağıdaki hususların sorumluluğu tamamen yazarlara aittir:

Araştırmanın tasarımı
Hipotezlerin oluşturulması
Verilerin doğruluğu
Analizlerin doğruluğu
Bulguların yorumlanması
Makalenin nihai içeriği

Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler doğrulanmadan makaleye eklenemez.

3. Yapay Zekâ Kullanımının Beyan Edilmesi

Makalenin hazırlanması sırasında üretken yapay zekâ araçlarından yararlanılmışsa, bu durum makalenin “Declarations”, “Acknowledgements” veya uygun görülen başka bir bölümünde açıkça belirtilmelidir.

Örnek Beyan:

During the preparation of this manuscript, the authors used ChatGPT (OpenAI) solely for language editing and improving readability. The authors carefully reviewed and edited the generated content and take full responsibility for the final version of the manuscript.

4. Yasaklanan Kullanımlar

Aşağıdaki uygulamalar akademik etik ihlali olarak değerlendirilir:

Yapay zekâ tarafından üretilmiş sahte veri kullanılması
Uydurma istatistik veya analizlerin sunulması
Gerçekte bulunmayan kaynakların kullanılması
Yapay zekâ tarafından oluşturulan bilgilerin doğrulanmadan kullanılması
Yapay zekâ sisteminin yazar olarak gösterilmesi
Yapay zekâ kullanımının kasıtlı olarak gizlenmesi

5. Kaynak Kullanımı

ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot ve benzeri yapay zekâ sistemleri bilimsel kaynak olarak kabul edilmez.

Bu araçlardan elde edilen bilgiler mutlaka güvenilir akademik kaynaklarla doğrulanmalıdır. Yapay zekâ çıktıları tek başına bilimsel kanıt olarak kullanılamaz.

6. Görsel ve Grafik Üretimi

Yapay zekâ kullanılarak oluşturulan veya düzenlenen grafik, şekil, tablo, fotoğraf ve diğer görseller açık biçimde belirtilmelidir.

Telif hakkını ihlal eden veya okuyucuyu yanıltabilecek yapay zekâ üretimi görseller kabul edilmez.

7. Hakemler İçin Yapay Zekâ Kullanımı

Hakemler değerlendirme sürecindeki makaleleri veya hakem raporlarını ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot veya benzeri üçüncü taraf yapay zekâ sistemlerine yükleyemez.

Hakemlik sürecinde değerlendirilen tüm çalışmalar gizlidir. Hakemler gizlilik yükümlülüğünü ihlal edecek biçimde yapay zekâ araçlarını kullanamaz.

8. Editörler İçin Yapay Zekâ Kullanımı

Editörler yapay zekâ araçlarını yalnızca teknik editöryal işlemler (dil kontrolü, yazım denetimi, teknik düzenleme vb.) amacıyla kullanabilir.

Kabul, ret, hakem seçimi veya etik değerlendirme süreçlerinde nihai karar yalnızca editörlere aittir.

9. Gizlilik ve Veri Güvenliği

Hakemlik sürecinde bulunan makaleler, yazar izinleri olmaksızın çevrim içi yapay zekâ platformlarına yüklenemez.

AJPE; kişisel verilerin korunması, gizlilik ve yayın etiği konularında COPE ilkelerini benimsemektedir.

10. Politikanın Güncellenmesi

Yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmeler ve uluslararası yayıncılık standartlarında meydana gelen değişiklikler doğrultusunda Anatolian Journal of Politics and Economics (AJPE), bu politikayı gerekli gördüğü durumlarda güncelleme hakkını saklı tutar.