Nükleer Enerji ve Güvenlik: Bağımlılık ve Stratejik Boyut

② Nükleer Enerji ve Güvenlik: Bağımlılık ve Stratejik Boyut
     Nuclear Energy and Security: Dependence and the Strategic Dimension 

Sayfa: 21-49

Yazar(lar) / Author(s): Sefa ÇOBANOĞLU, Hakan HOTUNLUOĞLU

DOI: http://doi.org/10.5281/zenodo.20838449

📄 Tam Metin (PDF) / Full Text (PDF)

ÖZ

Nükleer enerji, yüksek enerji yoğunluğu, düşük karbon salınımı ve kesintisiz üretim kapasitesi sayesinde günümüz enerji politikalarında stratejik bir konumda yer almaktadır. Bu çalışma, nükleer enerjiyi enerji arz güvenliği çerçevesinde ele almaktadır. Üretim dinamikleri, bağımlılık yapısı, ülkelerin nükleer enerjiye bakış açısı ve tedarik zinciri süreçlerini stratejik bağımlılık çerçevesinde incelemektedir. Nükleer enerjinin baz yük üretim kapasitesi ve düşük emisyon avantajı enerji arz güvenliğini desteklerken yüksek ilk yatırım maliyetleri ve güvenlik riskleri önemli sınırlılıklar oluşturmaktadır. Çalışma ayrıca nükleer yakıt tedarik zincirini analiz etmekte, uranyum kaynaklarının sınırlı sayıda ülkede yoğunlaşması ve zenginleştirme teknolojilerinin belirli aktörlerin kontrolünde bulunması nedeniyle nükleer enerjinin enerji bağımlılığını ortadan kaldırmak yerine farklı bir bağımlılık biçimine dönüştürdüğünü ortaya koymaktadır. Bu durum, enerji güvenliğinin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, aynı zamanda tedarik zincirinin sürdürülebilirliği ve çeşitliliği ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışma, nükleer enerji ile güvenlik arasındaki çok boyutlu ilişkiyi teknik, çevresel ve jeopolitik riskler çerçevesinde ele almaktadır. Türkiye özelinde ise artan enerji talebi ve dışa bağımlılık nükleer enerji yatırımlarını stratejik hale getirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Nükleer Enerji, Stratejik Bağımlılık, Enerji Güvenliği, Jeopolitik
JEL Kodları: Q40, Q42, Q48

ABSTRACT

Nuclear energy occupies a strategic position in contemporary energy policies due to its high energy density, low carbon emissions, and continuous power generation capacity. This study examines nuclear energy within the framework of energy supply security, analyzing its production dynamics, dependency structure, countries’ perspectives on nuclear energy, and supply chain processes through the lens of strategic dependence. While the baseload generation capacity and low-emission advantages of nuclear energy support energy supply security, high initial investment costs and safety risks constitute significant limitations. The study also analyzes the nuclear fuel supply chain and reveals that, because uranium resources are concentrated in a limited number of countries and enrichment technologies are controlled by a small group of actors, nuclear energy does not eliminate energy dependence but rather transforms it into a different form of dependency. This demonstrates that energy security is directly related not only to production capacity but also to the sustainability and diversification of the supply chain. Furthermore, the study addresses the multidimensional relationship between nuclear energy and security within the framework of technical, environmental, and geopolitical risks. In the case of Türkiye, increasing energy demand and external energy dependence make investments in nuclear energy strategically important.

Keywords: Nuclear Energy, Strategic Dependency, Energy Security, Geopolitics.
JEL Codes: Q40, Q42, Q48