Editöryal İlkeler

HAKEM SÜRECİ İLKELERİ

Anatolian Journal of Politics and Economics’e gönderilen çalışmalar, bilimsel niteliğin güvence altına alınması amacıyla çift taraflı kör hakemlik esasına dayalı bir değerlendirme sürecinden geçirilir. Değerlendirme sürecinde şeffaflık, tarafsızlık, gizlilik ve akademik etik temel ilkeler olarak benimsenir.

Değerlendirmeye Kabul Koşulları

Hakem değerlendirmesine alınacak çalışmaların;

• Daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması,
• Başka bir dergide eş zamanlı olarak değerlendirme sürecinde bulunmaması,
• Çalışmanın tüm yazarları tarafından onaylanmış olması

zorunludur.

Ön incelemeyi geçen tüm çalışmalar, iThenticate ve/veya Turnitin yazılımları kullanılarak intihal taramasından geçirilir.

Hakemlik Sürecinin Yürütülmesi

Hakemlik süreci, dergi sekreterliği ve atanmış editör yardımcısının koordinasyonunda yürütülür. Tüm çalışmalar öncelikle editör tarafından derginin kapsamı ve yayın politikaları açısından değerlendirilir. Uygun bulunan çalışmalar, bilimsel yeterliliğin değerlendirilmesi amacıyla en az iki bağımsız uzman hakeme gönderilir.

Baş Editör; değerlendirme sürecini, yazarların etnik kökeni, cinsiyeti, uyruğu, dini inancı veya siyasi görüşlerinden bağımsız olarak yürütür ve tüm çalışmaların adil bir biçimde çift taraflı kör hakemlikten geçmesini sağlar. Editörler, yazarlar ve hakemler arasında çıkar çatışmasına izin verilmez.

Editör, makalenin kabulü veya reddi konusunda nihai karar yetkisine sahiptir. Editörün kendisi, aile üyeleri veya yakın meslektaşları tarafından yazılmış çalışmaların değerlendirme ve karar süreçlerinde yer almaz; bu tür çalışmalar, derginin olağan değerlendirme prosedürlerine tabi tutulur.

Hakemlerin Yükümlülükleri

Hakemler;

• İnceledikleri çalışmalara ilişkin tüm bilgileri, çalışma yayımlanana kadar gizli tutmakla,
• Olası intihal veya telif hakkı ihlallerini editöre bildirmekle,
• Konu hakkında yeterli uzmanlığa sahip olmadıkları veya belirlenen süre içinde değerlendirme yapamayacakları durumlarda editörü bilgilendirerek sürece dâhil olmamayı talep etmekle

yükümlüdür.

Editörler, hakemlere gönderilen çalışmaların yazarların özel mülkü olduğunu ve bu sürecin imtiyazlı bir akademik iletişim niteliği taşıdığını açıkça bildirir. Hakemlerin kimliklerinin gizliliği titizlikle korunur.

Değerlendirme Süreci

• Hakemlik Türü: Çift Taraflı Kör Hakemlik
• İnceleme Zamanı: Yayın öncesi
• Yazar–Hakem İletişimi: Editörler aracılığıyla yürütülür
• Ortalama Değerlendirme Süresi: 30 gün
• İnceleyen Hakem Sayısı: 2–3
• Hakemlere Tanınan Süre: 7 gün (+7 gün uzatma)
• Kabul Oranı: –
• İntihal Kontrolü: iThenticate ve/veya Turnitin
• Kabul Kriteri: En az iki hakemin olumlu kararı

Hakemler, değerlendirme sürecinde araştırmanın özgünlüğünü, kullanılan yöntemin uygunluğunu, bulguların tutarlılığını, konunun dergi kapsamıyla uyumunu ve akademik katkısını dikkate alır.

Etik ihlal veya araştırma suistimali şüphesi durumunda, hakemler durumu editöre bildirir. Editör, COPE (Committee on Publication Ethics) ilkeleri doğrultusunda gerekli işlemleri yürütür.

Editoryal Değerlendirme ve Yayın Kararı

Baş Editör, gönderilen araştırma makalesini teslim alındığı gün inceleyerek çalışmanın değerlendirmeye değer olup olmadığına karar verir. Uygun bulunan çalışmalar, ayrıntılı inceleme için editör yardımcısına yönlendirilir. İlk editoryal kararın mümkün olan en kısa sürede verilmesi hedeflenir.

Yeterli özgünlük taşımayan veya dergi kapsamı dışında kalan çalışmalar, yazarlara gecikmeden bildirilerek değerlendirme süreci sonlandırılır.

Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, Yayın Kurulu gündemine alınır. Kurul üyeleri, çalışmanın özgünlüğünü, bilimsel niteliğini ve katkı düzeyini değerlendirir. Kurul, oy çokluğu ile karar verir; eşitlik hâlinde nihai karar editöre aittir.

Tashih, Dil Kontrolü ve Yayına Hazırlık

Hakemler tarafından düzeltme istenmesi hâlinde, raporlar yazara iletilir. Yazar, düzeltmeleri “Değişiklikleri İzle” özelliği açık olacak şekilde yaparak metni alan editörüne sunar. Alan editörü ve gerekirse hakemler, yapılan düzeltmeleri kontrol eder.

Yayımlanmasına karar verilen çalışmalar;

• Türkçe Dil Editörü ve Baş Editör tarafından,
• İngilizce çalışmalar için İngilizce Dil Editörü tarafından

dil ve üslup açısından incelenir. Her bir dil kontrolü aşaması en fazla 10 gün içinde tamamlanır.

Dizgi ve mizanpajı tamamlanan çalışmalar, son kontrol için yazara gönderilir ve yayıma hazır hâle getirilir.

Yayın ve İndeksleme

Kabul edilen makaleler, hazırlandıkça dergi web sitesinde yayımlanır ve ilgili sayıya dâhil edilir. Yayımlanan sayıya ait veriler, ulusal ve uluslararası indekslere en geç 15 gün içinde iletilir. Dergide yayımlanan tüm içerikler açık erişimlidir ve çevrim içi olarak ücretsiz erişime açıktır.

Yayımlanan bir çalışmada hata tespit edilmesi hâlinde, yazarların durumu Baş Editör’e bildirmeleri beklenir; gerekli görülmesi hâlinde düzeltme veya geri çekme işlemleri uygulanır.

Hakem Kılavuzu

Hakemlerin Seçimi

Hakemler, değerlendirilecek çalışmanın ait olduğu bilim alanında doktora derecesine sahip, ilgili alanda bilimsel yayınları bulunan uzmanlar arasından seçilir. Türkiye’de görev yapan akademisyenlerin bilgilerine YÖK Akademik sistemi üzerinden, yurt dışındaki uzmanların bilgilerine ise Publons ve benzeri akademik platformlar aracılığıyla erişilir.

Hakemlerin Görev ve Sorumlulukları

Hakemlik görevi kabul eden uzmanlardan aşağıdaki ilkelere uygun hareket etmeleri beklenir:

1. Tarafsızlık ve Objektiflik:
   Hakem değerlendirmeleri bilimsel ölçütlere dayanmalı, kişisel görüş, önyargı veya çıkar ilişkilerinden bağımsız olmalıdır. Hakem, verdiği kararın gerekçelerini açık ve anlaşılır biçimde ortaya koymalıdır.
2. Editoryal Sürece Katkı:
   Hakem raporları, editörün yayın kararı vermesine yardımcı olmanın yanı sıra, yazarlara çalışmalarını geliştirme imkânı sunmalıdır. Konu hakkında yeterli uzmanlığa sahip olmadığını düşünen veya değerlendirmeyi süresi içinde tamamlayamayacağını öngören hakemler, daveti kabul etmemelidir.
3. Gizlilik:
   İnceleme sürecine giren tüm çalışmalar gizli belge niteliğindedir. Hakemler, makaleye ilişkin bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz ve yazarlarla doğrudan iletişime geçemez. İnceleme sürecinde edinilen bilgi ve fikirler kişisel çıkar amacıyla kullanılamaz.
4. Araştırma ve Yayın Etiğine Duyarlılık:
   Hakemler, çalışmada olası etik ihlaller, intihal veya telif hakkı sorunları tespit etmeleri hâlinde durumu editöre bildirmekle yükümlüdür.
5. Çıkar Çatışması:
   Yazarlar veya çalışmanın bağlı olduğu kurumlarla çıkar çatışması bulunması durumunda hakemlik görevi kabul edilmemelidir.
6. Atıf Önerileri:
   Hakemlerin, yazarlardan belirli çalışmalara atıf yapılmasını önermeleri, yalnızca bilimsel gerekçelere dayanmalı; atıf sayısını artırmaya yönelik taleplerden kaçınılmalıdır.

İnceleme Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar

Hakemlerin değerlendirme sürecinde aşağıdaki soruları dikkate alarak raporlarını oluşturmaları beklenir:

• Çalışma özgün ve alana anlamlı bir katkı sunuyor mu?
• Öz/Abstract çalışmanın içeriğini açık ve tutarlı biçimde yansıtıyor mu?
• Kullanılan yöntemler yeterli ve anlaşılır şekilde açıklanmış mı?
• Bulgular ile ulaşılan sonuçlar arasında tutarlılık var mı?
• Literatüre yeterli ve uygun atıf yapılmış mı?
• Dil ve anlatım akademik standartlara uygun mu?
• Anahtar kelimeler çalışmanın içeriğini doğru biçimde temsil ediyor mu?

Editör Kılavuzu

Editörlerin Seçimi

Editörler, derginin yayın kapsamına uygun alanlarda doktora derecesine sahip, akademik yayınları bulunan ve editoryal yeterliliği olan uzmanlar arasından belirlenir.

Editörlerin Görev ve Yetkileri

Editörler, derginin bilimsel niteliğinden ve yayın sürecinin sağlıklı işlemesinden sorumludur. Bu kapsamda editörlerin temel görevleri şunlardır:

• Hakemlik sürecinin adil, tarafsız ve zamanında yürütülmesini sağlamak,
• Araştırma makalelerinin en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilmesini temin etmek,
• Gerektiğinde ek hakem görüşlerine başvurmak.

Hakemlerin Belirlenmesi

Editör, hakem seçiminde uzmanlık alanı, akademik yeterlilik, çeşitlilik ve temsil dengesi gibi hususları gözetir. Sahte veya etik dışı hakem uygulamalarından kaçınmak için iyi editoryal uygulamaları esas alır.

Gizlilik ve Veri Koruma

Editör; yazarlar, hakemler ve gönderilen çalışmalarla ilgili tüm bilgi ve belgelerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Hakemlerin kimlikleri gizli tutulur. İnceleme sürecinde elde edilen bilgiler, yazarın açık izni olmaksızın editörün kendi akademik çalışmalarında kullanılamaz.

Tarafsızlık İlkesi

Editörler, makaleleri yalnızca bilimsel içerik ve akademik yeterlilik temelinde değerlendirir; ırk, cinsiyet, etnik köken, vatandaşlık, dini inanç veya siyasi görüş gibi unsurlar karar süreçlerinde dikkate alınmaz.

Etik İhlallerin İncelenmesi

Editör, etik ihlale ilişkin güvenilir kanıtlar bulunması hâlinde, Yayın Kurulu ve Yayıncı ile iş birliği içinde gerekli düzeltme, geri çekme veya diğer editoryal işlemleri yürütür.

Çıkar Çatışması

Editörler, kendilerinin, aile üyelerinin veya yakın çalışma arkadaşlarının yazarı olduğu makalelerin değerlendirme ve karar süreçlerine katılmaz. Olası çıkar çatışmaları, COPE yönergeleri çerçevesinde ele alınır.

Yayın Kararı

Editör, hakem raporlarını dikkate alarak makalelerin yayımlanmasına veya reddine karar verir. Bu kararlar, derginin yayın politikaları ve Yayın Kurulu ilkeleri doğrultusunda alınır.

Atıf Politikası

Editörler, dergi metriklerini yapay biçimde artırmaya yönelik uygulamalardan kaçınır ve bilimsel gerekçe olmaksızın yazarlardan belirli dergilere veya çalışmalara atıf yapmalarını talep etmez.

Düzeltme, Geri Çekme ve Endişe Bildirimi

Yayımlanan çalışmalarda küçük hatalar tespit edilmesi durumunda düzeltme yayımlanabilir. Bulguları geçersiz kılan ciddi hata veya etik ihlal durumlarında geri çekme veya endişe ifadesi yayımlanması gündeme gelebilir. Bu süreçlerde COPE yönergeleri esas alınır.